Nasz projekt bada, w jaki sposób zwykli ludzie tworzą praktyki upamiętniania wojny w jej trakcie, koncentrując się na doświadczeniu Ukrainy po pełnoskalowej inwazji Rosji w lutym 2022 roku. W pierwszych dniach wojny powstały liczne prywatne i oddolne inicjatywy — zarówno w przestrzeni online, jak i offline — mające na celu upamiętnienie strat, zachowanie doświadczeń oraz przeciwdziałanie zapomnieniu. W odróżnieniu od oficjalnych pomników i państwowych form upamiętnień, te spontaniczne działania — od niewielkich miejsc pamięci po cyfrowe gesty w mediach społecznościowych — pokazują, jak wspólnoty reagują na przemoc w czasie rzeczywistym.
Badanie analizuje, w jaki sposób takie praktyki nie tylko oddają hołd ofiarom, lecz także stają się formą odporności obywatelskiej. Poświęcając szczególną uwagę pamięci cyfrowej — efemerycznym treściom, takim jak relacje na Instagramie czy transmisje na żywo, które szybko znikają, lecz pozostawiają silny ślad emocjonalny i symboliczny — projekt stawia pytanie o to, jak nowe technologie przekształcają politykę pamięci.
Nasza analiza obejmuje okres od pierwszych dni inwazji, ze szczególnym uwzględnieniem konsekwencji zbrodni w Buczy i Irpieniu, aż do trzeciej rocznicy wojny. W ten sposób projekt wpisuje się w szersze debaty na temat pamięci zbiorowej oraz roli cyfrowej partycypacji w strefach konfliktu, ukazując oddolne praktyki tworzenia pamięci jako istotną siłę współczesnych społeczeństw.
Projekt jest finansowany przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej (Foundation for Polish Science, FNP) w ramach programu „For Ukraine”. Jest to wspólna inicjatywa Uniwersytetu Narodowego w Zaporożu (Wydział Dziennikarstwa) oraz Uniwersytetu Warszawskiego (Wydział Socjologii).
